GSP của EU từ 2027: Quy định mới 2026/1395, GSP+, EBA và quy tắc xuất xứ

GSP mới là gì

Hệ thống ưu đãi thuế quan phổ cập (GSP) của EU giảm hoặc miễn thuế nhập khẩu đối với hàng từ các nước đang phát triển. Quy định (EU) 2026/1395 áp dụng từ 1/1/2027 và thay thế Quy định (EU) số 978/2012, vốn có hiệu lực đến 31/12/2026. Hải quan Phần Lan giải thích rằng quy định mới áp dụng đến hết năm 2036, giữ nguyên ba chế độ ưu đãi và cập nhật danh sách nước thụ hưởng trong Phụ lục I, với các biện pháp chuyển tiếp nêu ở phần chú thích.

• GSP tiêu chuẩn: thuế bằng 0 hoặc thuế giảm đối với hai phần ba tổng số dòng thuế, dành cho các nước thu nhập trung bình thấp.
• GSP+: thuế bằng 0 đối với cùng hai phần ba số dòng thuế, dành cho các nền kinh tế dễ bị tổn thương đáp ứng yêu cầu của 32 công ước quốc tế.
• Everything But Arms (EBA, tức mọi mặt hàng trừ vũ khí): tiếp cận thị trường miễn thuế, miễn hạn ngạch cho các nước kém phát triển nhất, đối với mọi sản phẩm trừ vũ khí và đạn dược.

Những thay đổi từ 2027

Tờ thông tin (factsheet) của EU về chương trình mới nêu các thay đổi sau:

• Hợp tác về di cư được gắn với ưu đãi thương mại thông qua một cơ chế có cấu trúc và tương xứng.
• Biện pháp tự vệ mới đối với gạo cho phép áp dụng hạn ngạch thuế quan khi cần.
• Cơ chế tốt nghiệp theo sản phẩm (product graduation) áp dụng các ngưỡng đã được sửa đổi.
• Các hành vi vi phạm về môi trường và khí hậu được nêu rõ trong điều kiện để rút ưu đãi.
• Các nước đang hưởng GSP+ có giai đoạn chuyển tiếp 2 năm, đến hết năm 2028.
• Các nước thoát khỏi diện nước kém phát triển nhất vẫn giữ ưu đãi EBA trong 3 năm, để tránh thuế tăng đột ngột.

Điều không đổi: xuất xứ và REX

Quy định mới không thay đổi quy tắc xuất xứ GSP. Theo hướng dẫn của Ủy ban châu Âu, nhà xuất khẩu đã đăng ký trong hệ thống REX ghi statement on origin trên hóa đơn, phiếu giao hàng, packing list hoặc chứng từ thương mại khác có nêu rõ hàng hóa và nhà xuất khẩu. Với lô hàng trị giá không quá 6.000 EUR, bất kỳ nhà xuất khẩu nào cũng có thể lập statement mà không cần đăng ký REX. Cộng gộp khu vực, cộng gộp mở rộng với các đối tác thương mại tự do, và cộng gộp với Na Uy, Thụy Sĩ và Thổ Nhĩ Kỳ vẫn được áp dụng.