REX Numarası ve Statement on Origin: AB GSP, 6.000 EUR Kuralı ve Tam İfade
Kayıtlı İhracatçı (REX) sistemi, Form A gibi menşe şahadetnamelerinin yerine öz beyanı getirir: kayıtlı bir ihracatçı ticari faturaya veya başka bir ticari belgeye menşe beyanı (statement on origin) yazar ve ithalatçı bunu tercihli gümrük vergisi oranını talep etmek için kullanır. Sistem AB'nin Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi (GSP) kapsamındaki ithalatta kullanılır; Norveç, İsviçre ve Türkiye de kendi GSP rejimleri için kullanır. İhracatçıların kendi ülkelerindeki yetkili makama kaydolması gerekir; ancak sevkiyattaki menşeli ürünlerin değeri 6.000 EUR'yu aşmıyorsa herhangi bir ihracatçı kayıt olmadan menşe beyanı düzenleyebilir.
Resmi kaynaklara karşı kontrol edildi: 2026-10
Bir bakışta
REX sistemi nedir
REX sistemi öz beyana dayanır: kayıtlı bir ihracatçı, GSP Form A gibi bir menşe şahadetnamesini bir kamu kurumundan istemek yerine, ürünlerinin menşeini faturaya veya başka bir ticari belgeye düzenlediği menşe beyanıyla kendisi beyan eder. AB'deki ithalatçı da beyanı GSP tercihli oranını talep etmek için kullanır. AB bunu Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi için önce ve kademeli olarak uygulamıştır; Norveç, İsviçre ve Türkiye aynı sistemi kendi GSP rejimleri için kullanır, AB'deki ihracatçılar da AB'nin Kanada (CETA), Japonya, Birleşik Krallık ve Vietnam ile yaptığı anlaşmalar kapsamında menşe beyanı düzenlerken REX numaralarını kullanır.
Kimler kaydolmalı ve 6.000 EUR kuralı
- GSP yararlanıcısı ülkelerdeki ihracatçılar kendi ülkelerinin yetkili makamına kaydolur; makam onları REX veri tabanına girer. Örneğin Hindistan'da ihracatçılar Export Inspection Council aracılığıyla kaydolur.
- Kayıtlı olsun olmasın her ihracatçı, sevkiyattaki menşeli ürünlerin toplam değeri 6.000 EUR'yu aşmıyorsa o sevkiyat için menşe beyanı düzenleyebilir.
- Bu değerin üzerinde beyanı yalnızca kayıtlı bir ihracatçı düzenleyebilir ve REX numarası beyanda yer almalıdır.
- Kayıtlı bir ihracatçı, beyanı düzenlediği anda geçerli bir kaydı olması koşuluyla, ihracattan sonra, kayıttan önce ihraç edilen mallar için de olmak üzere geriye dönük olarak beyan düzenleyebilir.
GSP menşe beyanının tam ifadesi
Metin, AB'nin Birlik Gümrük Kodu Uygulama Tüzüğü'nün Annex 22-07 bölümünde belirlenmiştir. İngilizce sürüm şöyledir: "The exporter … (Number of Registered Exporter) of the products covered by this document declares that, except where otherwise clearly indicated, these products are of … preferential origin according to rules of origin of the Generalised System of Preferences of the European Union and that the origin criterion met is …" (Türkçesi: “Bu belgenin kapsadığı ürünlerin ihracatçısı … (Kayıtlı İhracatçı Numarası), aksi açıkça belirtilmedikçe, bu ürünlerin Avrupa Birliği Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi menşe kurallarına göre … tercihli menşeli olduğunu ve karşılanan menşe kriterinin … olduğunu beyan eder”). Bunu yer ve tarih ile ihracatçının adı izler.
REX numarasını (6.000 EUR'ya kadar olan sevkiyatlar için gerekmez), menşe ülkeyi ve her ürün için menşe kriterini yazın: ülkede tamamen elde edilen ürünler için "P", orada yeterince işlenen veya işlem gören ürünler için ise "W" ve ardından ürünün 4 basamaklı HS pozisyonu. Örneğin bir Hindistan REX numarası INREX ile başlar ve ardından 10 basamaklı IEC, yetkili makam kodu ve yerel makam kodu gelir. GSP beyanları için ıslak imza gerekmez; AB-Vietnam FTA kapsamında 6.000 EUR'ya kadar olan sevkiyatlara ilişkin beyanların imzalanması gerekir.
İhracatçılar için pratik noktalar
- Beyanı yalnızca HS pozisyonlarına göre GSP menşe kurallarını karşılayan ürünler için düzenleyin ve doğrulama için kanıtları (maliyet dökümleri, tedarikçi beyanları) saklayın.
- Faturadaki ürünlerin yalnızca bir kısmı menşeliyse, "except where otherwise clearly indicated" (aksi açıkça belirtilmedikçe) ifadesinin izin verdiği şekilde menşeli olmayanları açıkça belirtin.
- Faturadaki HS kodunun, tanımın ve miktarların çeki listesi ve gümrük beyannamesiyle uyumlu olduğunu kontrol edin.
- AB'deki ithalatçınızdan mallar gelmeden önce REX numaranızı AB REX doğrulama sayfasında kontrol etmesini isteyin.
- GSP tercihinin ürüne ve yararlanıcı ülkenin statüsüne de bağlı olduğunu unutmayın; beyan, var olmayan bir tercihi doğurmaz.
Adım adım
- Ülkenizin GSP yararlanıcısı olduğunu ve ürününüzün GSP menşe kurallarına göre uygun olduğunu kontrol edin.
- Sevkiyatlarınızın tamamı 6.000 EUR sınırı içinde kalmıyorsa, ülkenizin yetkili makamına REX ihracatçısı olarak kaydolun.
- Menşe beyanını ticari faturaya Annex 22-07 ifadesiyle, REX numaranız ve menşe kriteriyle düzenleyin.
- Beyanlı faturayı mallar gelmeden önce AB'deki ithalatçıya gönderin.
- Doğrulama talepleri için menşe kanıtlarını saklayın.
Genellikle ihtiyaç duyacağınız belgeler
- Menşe beyanı içeren ticari fatura
- REX kayıt numarası
- Çeki listesi
- Konşimento veya hava yolu senedi
- Menşe kanıtları: maliyet dökümleri ve tedarikçi beyanları
Yaygın sorunlar ve bunlardan nasıl kaçınılır
Ne yapmalı: 6.000 EUR'nun üzerinde beyan, REX numarasıyla birlikte kayıtlı bir ihracatçı tarafından düzenlenmelidir. Kaydolun ve geriye dönük olarak yeni bir beyan düzenleyin.
Ne yapmalı: Kabul edilen dillerden birinde Annex 22-07'deki tam ifadeyi kullanın.
Ne yapmalı: Her ürün için "P" veya "W" ve ardından HS pozisyonunu yazın.
Ne yapmalı: Kaydınızı yetkili makamınızda ve AB REX doğrulama sayfasında kontrol edin.
Kaynaklar
- REX system European Commission, Access2Markets
- Guidance relating to the Registered Exporter System (REX) European Commission guidance, published by the Spanish Tax Agency (AEAT)
- The Registered Exporter system (the REX system) Norwegian Customs
- EU GSP and the REX system (presentation) Export Inspection Council of India
- Generalised System of Preferences (GSP) Finnish Customs
Kurallar sık değişir. Bu not, yukarıdaki kaynaklara dayanan pratik bir rehberdir, hukuki tavsiye değildir. Sevkiyattan önce güncel gereklilikleri ilgili makamla, ithalatçınızla veya lisanslı bir gümrük müşaviriyle teyit edin.
Ticaret notları
Sık sorulan sorular
REX numarası nedir?
Kayıtlı İhracatçı (REX) sisteminde bir ihracatçının kayıt numarasıdır. Sevkiyattaki menşeli ürünlerin değeri 6.000 EUR'yu aştığında menşe beyanına yazılır.
AB'ye yapılan her sevkiyat için REX numarası gerekir mi?
Hayır. Sevkiyattaki menşeli ürünlerin değeri 6.000 EUR'yu aşmıyorsa herhangi bir ihracatçı kayıt olmadan menşe beyanı düzenleyebilir.
Menşe beyanının ifadesi nedir?
"The exporter … (Number of Registered Exporter) of the products covered by this document declares that, except where otherwise clearly indicated, these products are of … preferential origin according to rules of origin of the Generalised System of Preferences of the European Union and that the origin criterion met is …" (Türkçesi: “Bu belgenin kapsadığı ürünlerin ihracatçısı … (Kayıtlı İhracatçı Numarası), aksi açıkça belirtilmedikçe, bu ürünlerin Avrupa Birliği Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi menşe kurallarına göre … tercihli menşeli olduğunu ve karşılanan menşe kriterinin … olduğunu beyan eder”); yer, tarih ve ihracatçının adıyla birlikte.
Menşe beyanı için imza gerekir mi?
GSP menşe beyanları için ıslak imza gerekmez. AB-Vietnam FTA kapsamında 6.000 EUR'ya kadar olan sevkiyatlara ilişkin beyanların imzalanması gerekir.
Menşe beyanını sevkiyattan sonra düzenleyebilir miyim?
Evet. Kayıtlı bir ihracatçı, beyanı düzenlediği anda kayıtlıysa, kayıttan önce ihraç edilen mallar için bile geriye dönük olarak düzenleyebilir.
REX, 2027'deki yeni AB GSP'si ile değişiyor mu?
Hayır. (AB) 2026/1395 sayılı Tüzük 1 Ocak 2027'den itibaren uygulanır ancak GSP menşe kurallarını değiştirmez; bu yüzden kayıtlı ihracatçılar REX ve menşe beyanını kullanmaya devam eder ve herhangi bir ihracatçı 6.000 EUR'ya kadar olan sevkiyatlar için hâlâ menşe beyanı düzenleyebilir.
Diğer ücretsiz araçlar
Triplicate ücretsizdir ve sürekli gelişiyor. İşinize yaradı mı? Triplicate'i destekleyin ♥
Reklamsız mı olsun? Pro tüm reklamları kaldırır · aylık $1