Sevkiyatlar Neden Gümrükte Tutulur, Nasıl Önlenir?

Birbiriyle uyuşmayan belgeler

Gümrük, beyannameyi fatura, çeki listesi ve konşimento veya hava yolu senedinden oluşturulan taşıyıcı manifestosuyla karşılaştırır. Farklı bir koli adedi, ağırlık, miktar, tanım veya alıcı bilgisi, alıkoymanın yaygın bir tetikleyicisidir.

Faturaların ayrıntılı olması gerekir: örneğin ABD kuralları, her kalemin ticari adını, miktarını, fiyatını ve para birimini, navlun ve paketleme gibi masrafları ve menşe ülkeyi ister.

• Aynı alıcı adı ve adresi
• Aynı koli adedi ve ağırlıklar
• Aynı tanım, HS kodu, para birimi ve Incoterm

Belirsiz tanımlar ve yanlış HS kodları

6 haneli Armonize Sistem (HS) kodu 200'den fazla ülke ve ekonomi tarafından kullanılır; her biri tam ithalat kodu için ek haneler ekler. Aday kodları Triplicate'in HS kodu sorgulama aracıyla kontrol edin, ardından ulusal kodu varış ülkesinin tarife cetvelinden doğrulayın.

ABD gemi manifestosu kuralları, general cargo veya said to contain gibi genel ifadeleri kabul etmez; AB ICS2 ise tek başına bir tanım olarak kullanılamayacak yasaklı kelimelerin bir listesini tutar (3 Ağustos 2026'dan itibaren güncellenmiş liste). Ürünün ne olduğunu, malzemesini ve kullanım amacını yazın — örneğin 'giyim eşyası' değil, 'kadın örme pamuklu tişört'.

Gümrük kıymeti ve düşük beyan

WTO Gümrük Kıymeti Anlaşması uyarınca gümrük kıymeti normal olarak işlem değeridir: belirlenmiş düzeltmelerle birlikte fiilen ödenen veya ödenecek fiyat. Bu kullanılamıyorsa gümrük sırasıyla aynı eşya, benzer eşya, indirgeme (deductive), hesaplanmış (computed) ve son çare (fall-back) yöntemlerini uygular; son yöntemde bile asgari veya keyfi değerler kullanılamaz.

Gümrük, beyan edilen bir değeri kontrol edebilir ve sözleşme ile ödeme kanıtı gibi belgeler isteyebilir. Kıymet tabanı da farklıdır: AB, AB'ye giriş noktasına kadar olan taşıma ve sigortayı ekler; ABD'de ise kıymete uluslararası navlun ve sigorta dahil edilmez.

Menşe, izinler ve işaretleme

Menşe kanıtı en çok, ithalatçının bir ticaret anlaşması kapsamında düşük bir vergi oranı talep ettiği durumlarda önem taşır; eksik veya geçersizse standart oran uygulanır.

Gıda, kozmetik, ilaç, kimyasal ve bitkisel veya hayvansal ürünler genellikle başka bir kurumun izin, tescil veya bildirimini gerektirir; çift kullanımlı ürünler bir ihracat lisansı gerektirebilir ve lityum piller tehlikeli madde taşımacılığı kurallarına tabidir. Örnek: ABD'ye gıda ithalatında, karayoluyla varıştan en az 2 saat, hava veya demiryoluyla 4 saat, deniz yoluyla 8 saat önce ABD Gıda ve İlaç İdaresi'ne (FDA) ön bildirim yapılması gerekir; aksi halde mal reddedilebilir ve alıkonulabilir.

ABD, ithal edilen çoğu ürünün üzerinde menşe ülkenin İngilizce adının işaretlenmesini şart koşar; işaretlenmemiş mallar, işaretlenmedikçe, yeniden ihraç edilmedikçe veya ABD Gümrük ve Sınır Koruma İdaresi'nin (CBP) gözetiminde imha edilmedikçe %10 ek vergiye tabi olur.

Ön bildirimler, ithalatçı numaraları ve tarama

ABD'ye giden deniz yükünün çoğu için yurt dışında yüklemeden en az 24 saat önce bir İthalatçı Güvenlik Bildirimi (Importer Security Filing, ISF) gerekir; CBP, ihlal başına 5.000 USD götürü tazminat talep edebilir. AB ICS2, tüm taşıma türleri için bir giriş özet beyanı ister; hava taşımacılığında yüklemeden önce asgari veri gerekir. Gümrük ek veri veya tarama isteyebilir ya da 'yükleme yapma' (do not load) emri verebilir.

İthalatçının AB'de bir EORI numarasına (AB dışındaki işletmeler ilk beyanda bulundukları yerde kayıt olur) veya ABD'de bir ithalatçı numarasına ihtiyacı vardır. Alıcıyı, gönderilen tarafı ve nihai kullanıcıyı, ABD'nin Consolidated Screening List'i gibi yaptırım ve kısıtlı taraf listelerine karşı tarayın.

ABD'de gümrük vergisinden muaf de minimis uygulaması, çoğu ithalat için 29 Ağustos 2025'ten itibaren askıya alındı ve 24 Haziran 2026'dan itibaren süresiz hale getirildi; bu nedenle düşük değerli paketler artık, 2.500 USD'ye kadar olan gayri resmi beyan (informal entry) gibi bir beyan gerektirir.

Muayeneler, süre sınırları ve sonraki adımlar

Küresel bir standart yoktur. Birleşik Krallık Gelir ve Gümrük İdaresi (HMRC), talep edilen belgeleri aldıktan sonra hava ve karayoluyla gelen ithalatı 2 saat içinde gümrükten çekmeyi hedefler. ABD'de bir alıkoyma bildirimi gerekçeyi belirtir; 30 gün içinde karar verilmezse bu durum, itiraz edilebilen bir girişin reddi (exclusion) sayılır.

Alıkoymaların bir maliyeti vardır: ABD'de muayene istasyonları ücretlerini kullanıcıya fatura eder; AB'de ise geçici depolamadaki mallar 90 gün içinde bir gümrük rejimine tabi tutulmalı veya yeniden ihraç edilmelidir.

Kurallar sık değişir. Bu, pratik bir rehberdir, hukuki tavsiye değildir; güncel gereklilikleri varış ülkesinin gümrük idaresiyle veya lisanslı bir gümrük müşaviri ya da danışmanla teyit edin.