A.TR Dolaşım Belgesi Nedir? AB-Türkiye Gümrük Birliği Ticareti
A.TR dolaşım belgesi, malların AB-Türkiye gümrük birliğinde serbest dolaşımda olduğunu gösterir; böylece mallar karşı tarafa gümrük vergisi ödenmeden girebilir. Menşe ispat belgesi değildir: Türkiye'de veya AB'de ithal parçalardan üretilen mallar, bu parçaların ithalat vergileri ödenmişse kapsama girer; bazı tarım ürünleri ise bunun yerine menşeye dayalı EUR.1 sistemini izler.
Resmi kaynaklara karşı kontrol edildi: 2026-10
Bir bakışta
Serbest dolaşım, menşe değil
A.TR belgesi, malların AB ile Türkiye arasındaki gümrük birliğinde serbest dolaşımda olduğunu kanıtlar; ithalatta ibraz edilmesi sıfır gümrük vergisi talep etmeye imkân verir. Mallar serbest dolaşımda değilse A.TR düzenlenemez. AB'ye veya Türkiye'ye üçüncü ülkelerden ithal edilen mallar, tüm ithalat formaliteleri tamamlanıp vergiler ödenmiş ve iade edilmemişse kapsama girer; AB'de veya Türkiye'de bu malzemelerden ya da parçalardan üretilen mallar da aynı şekilde kapsama girer.
Dahilde işleme rejimi kapsamındaki mallar, nihai kullanım kapsamında serbest bırakılıp gerekli kullanımdan önce ihraç edilen mallar ile AB veya Türkiye'ye ait bazı tarım ve deniz ürünleri A.TR kullanamaz; bu tarım ürünleri menşeye dayalı EUR.1 sistemini kullanır, bu nedenle hangisinin geçerli olduğunu görmek için TARIC'i kontrol edin.
A.TR'nin doldurulması ve onaylanması
- İhracatçı formu doldurur ve 13 numaralı kutuyu imzalar; forwarder (taşıma işleri komisyoncusu) ancak yazılı yetkiyle imzalayabilir.
- İhracatçı ülkenin gümrük idaresi, ihracat beyannamesinin MRN numarası dahil olmak üzere 12 numaralı kutuyu doldurur ve onaylar.
- 14 ve 15 numaralı kutular yalnızca sonradan kontrol sırasında gümrük idaresi tarafından kullanılır.
- Belge, onay tarihinden itibaren dört ay içinde ithalat gümrük idaresine ibraz edilmelidir.
- Mallar başvurudan önce yola çıkmışsa 8 numaralı kutuda, ihracatın yeri ve tarihi ile gerekçesiyle birlikte "Issued retrospectively" (sonradan düzenlenmiştir) ibaresi yer almalıdır.
- Belgenin çalınması, kaybolması veya tahrip olması hâlinde, 8 numaralı kutuda "Duplicate" ibaresi bulunan ikinci nüsha, asıl belgenin seri numarasını ve tarihini gösterir.
Elektronik A.TR belgeleri
8 Temmuz 2024'ten itibaren AB gümrük idareleri, Türkiye tarafından bu tarihte veya sonrasında elektronik olarak düzenlenen, QR kod taşıyan ve ıslak imza içermeyen A.TR belgelerini ithalatta ibraz edildiğinde kabul etmeye davet edilmiştir. O sırada Türkiye-AB Gümrük İşbirliği Komitesi'nin resmî bir kararı hazırlık aşamasındaydı; düzenleme, gümrük birliğine ilişkin 1/95 sayılı Karar'ı uygulayan 1/2006 sayılı Karara dayanır. İhracatçılar, sonradan kontrol için tüm destekleyici belgelerin kopyalarını saklamalıdır.
Adım adım
- Ürününüzün A.TR mi yoksa EUR.1 sistemini mi kullandığını TARIC'ten kontrol edin.
- Malların veya içerdikleri ithal malzemelerin, tüm vergileri ödenmiş olarak serbest dolaşımda olduğunu doğrulayın.
- A.TR'yi doldurup 13 numaralı kutuyu imzalayın ya da forwarder'ınızı yazılı olarak yetkilendirin.
- İhracatçı ülkenin gümrük idaresine 12 numaralı kutuyu ihracat beyannamesinin MRN numarasıyla onaylatın veya Türkiye'den QR kodlu elektronik A.TR düzenlenmesini sağlayın.
- A.TR'yi, dört ay içinde ithalat gümrük idaresine ulaşacak şekilde alıcıya gönderin.
Genellikle ihtiyaç duyacağınız belgeler
- A.TR dolaşım belgesi (kâğıt veya QR kodlu elektronik)
- MRN numaralı ihracat beyannamesi
- İthal malzemeler üzerindeki vergilerin ödendiğine dair kanıt
- Ticari fatura ve taşıma belgeleri
- Sonradan kontrol için saklanan destekleyici belgeler
Yaygın sorunlar ve bunlardan nasıl kaçınılır
Ne yapmalı: Dahilde işleme rejimi kapsamındaki mallar kapsam dışıdır; serbest dolaşımda değildirler.
Ne yapmalı: Bazı tarım ve deniz ürünleri menşeye dayalı EUR.1 sistemini kullanır; TARIC'i kontrol edin.
Ne yapmalı: Belgeyi onay tarihinden itibaren dört ay içinde ibraz edin; gümrük idaresi geç ibraz edilen belgeyi reddedebilir.
Ne yapmalı: 8 numaralı kutuya "Issued retrospectively" ibaresi ve gerekçeler yazılarak sonradan düzenlenebilir.
Kaynaklar
- A.TR guide Revenue (Irish Tax and Customs)
- Acceptance of electronically issued A.TR movement certificates bearing a QR code European Commission (DG TAXUD) information note, published by KPMG Türkiye
- Proof of origin European Commission
Kurallar sık değişir. Bu not, yukarıdaki kaynaklara dayanan pratik bir rehberdir, hukuki tavsiye değildir. Sevkiyattan önce güncel gereklilikleri ilgili makamla, ithalatçınızla veya lisanslı bir gümrük müşaviriyle teyit edin.
Ülkeye göre liman kodları
Ticaret notları
Sık sorulan sorular
A.TR belgesi nedir?
Malların AB-Türkiye gümrük birliğinde serbest dolaşımda olduğunu kanıtlayan ve bu sayede gümrük vergisi ödenmeden ithal edilmesini sağlayan bir dolaşım belgesidir.
A.TR bir menşe şahadetnamesi midir?
Hayır. Menşeyi değil serbest dolaşım statüsünü kanıtlar; bazı tarım ürünlerinde menşeye dayalı ticaret EUR.1 kullanır.
A.TR ne kadar süre geçerlidir?
Onay tarihinden itibaren dört ay içinde ithalat gümrük idaresine ibraz edilmelidir.
Elektronik A.TR belgeleri kabul ediliyor mu?
8 Temmuz 2024'ten beri AB gümrüklerinin, Türkiye tarafından QR kodlu ve ıslak imzasız düzenlenen elektronik A.TR belgelerini kabul etmesi istenmiştir.
A.TR'yi kim imzalar?
İhracatçı 13 numaralı kutuyu imzalar, ihracatçı ülkenin gümrük idaresi de 12 numaralı kutuyu onaylar.
Diğer ücretsiz araçlar
Triplicate ücretsizdir ve sürekli gelişiyor. İşinize yaradı mı? Triplicate'i destekleyin ♥
Reklamsız mı olsun? Pro tüm reklamları kaldırır · aylık $1