GTİP Kodu Nedir? 12 Haneli GTİP ve Brezilya NCM Kodu
Türkiye ve Brezilya'ya ihracat yapanlardan çoğu zaman HS kodu yerine GTİP veya NCM kodu istenir. İkisi de aynı 6 uluslararası HS haneyle başlar: Türkiye'nin GTİP'i hane sayısını 12'ye çıkarır, Brezilya'da ve diğer Mercosur ülkelerinde kullanılan Mercosur NCM'si ise iki hane ekleyerek 8'e çıkarır. İthalatçının gümrük beyannamesi ve vergi uygulaması tam koda bağlıdır.
Resmi kaynaklara karşı kontrol edildi: 2026-10
Bir bakışta
Türkiye: 12 haneli GTİP
Türk Gümrük Tarife Cetveli (TGTC), GTİP adı verilen 12 haneli bir kod kullanır. İlk 6 hane HS kodudur, 7. ve 8. haneler AB'nin Kombine Nomanklatürü'nden gelir, 9. ve 10. haneler vergi uygulamasının farklılaştığı yerlerde kullanılan ulusal alt bölümlerdir, 11. ve 12. haneler ise istatistik kodlarıdır. Malları sınıflandırmak için Ticaret Bakanlığı'nın fasıllara göre yayımladığı TGTC'yi, Açıklama Notları, Kombine Nomanklatür notları ve sınıflandırma kararlarıyla birlikte kullanın; Bakanlık bireysel GTİP belirleme taleplerini yanıtlamaz.
Kesinlik için ithalatçı, malların sınıflandırılmasına ilişkin idari bir karar olan Bağlayıcı Tarife Bilgisi (BTB) için başvurabilir. BTB ücretsiz düzenlenir; ancak laboratuvar analizi gibi masraflar başvuru sahibince ödenir ve BTB düzenlendiği tarihten itibaren 6 yıl geçerlidir. Başvurular BTB e-başvuru sistemi üzerinden veya yetkili bir bölge müdürlüğüne yazılı olarak yapılır.
Brezilya ve Mercosur: 8 haneli NCM
Mercosur Ortak Nomenklatürü (Nomenclatura Comum do Mercosul, NCM) Mercosur ülkelerince 1995'ten beri kullanılmaktadır. 8 hanelidir: ilk 6 hane uluslararası Armonize Sistem'i izler, son iki hane olan item ve subitem ise Mercosur tarafından belirlenir. Brezilya'da NCM, IPI, ICMS, PIS ve COFINS gibi vergileri belirler, elektronik faturalarda (NF-e) zorunludur ve SPED vergi raporlamasının bir parçasıdır. NCM'ye göre IPI oranlarını Receita Federal, TIPI tablosunda yayımlar. Hatalı bir NCM; para cezalarına ve vergi tarhiyatlarına, yanlış vergi ödemelerine, reddedilen faturalara ve ithalatta bekletilen yüke yol açabilir.
İhracatçılar ne yapmalı
- Ticari faturaya 6 haneli HS kodunu yazın; GTİP'in, NCM'nin ve diğer tüm ulusal kodların ortak kısmı budur.
- Türk veya Brezilyalı ithalatçınızdan, sevkiyattan önce tam GTİP veya NCM kodunu teyit etmesini isteyin.
- İthalatçıya ürünün tam tanımını, malzemelerini ve kullanımını verin; böylece malları doğru sınıflandırabilir.
- Türkiye için sınıflandırma belirsizse veya vergi farkı büyükse BTB önerin.
- Faturada, çeki listesinde ve menşe şahadetnamesinde ithalat beyannamesindekiyle aynı kodu kullanın.
Adım adım
- Ürününüzün 6 haneli HS alt pozisyonunu bulun.
- İthalatçıdan 12 haneli GTİP'i (Türkiye) veya 8 haneli NCM'yi (Brezilya ve Mercosur) isteyin.
- Kodu ithalatçınızla birlikte TGTC'de veya NCM ve TIPI tablolarında kontrol edin.
- Üzerinde anlaşılan kodu ve net bir ürün tanımını ticari faturada gösterin.
- Türkiye'de sınıflandırma belirsizse ithalatçının Bağlayıcı Tarife Bilgisi için başvurmasını sağlayın.
- Kodu tüm sevkiyat ve menşe belgelerinde tutarlı tutun.
Genellikle ihtiyaç duyacağınız belgeler
- HS kodu ve üzerinde anlaşılan GTİP veya NCM ile ticari fatura
- Ürün spesifikasyonu veya teknik veri sayfası
- Çeki listesi
- Menşe şahadetnamesi
- Bağlayıcı Tarife Bilgisi (BTB), alınmışsa
Yaygın sorunlar ve bunlardan nasıl kaçınılır
Ne yapmalı: 6 haneli HS kodunu ve ürün ayrıntılarını verin; tam GTİP'i ithalatçı TGTC'de teyit eder.
Ne yapmalı: Bakanlık bireysel GTİP taleplerini yanıtlamaz; TGTC'yi kullanın veya Bağlayıcı Tarife Bilgisi için başvurun.
Ne yapmalı: NCM, NF-e'de zorunludur ve vergi hesaplamasını belirler; 8 haneli kodu ithalatçıyla düzeltin.
Ne yapmalı: İthalatçıyla tek bir kod üzerinde anlaşın ve her belgede onu kullanın.
Kaynaklar
- Sıkça sorulan sorular: tarife (GTİP, BTB) T.C. Ticaret Bakanlığı (Ministry of Trade of Türkiye)
- NCM (Nomenclatura Comum do Mercosul): o que é e como funciona (20 April 2026) Contabilidade.com
Kurallar sık değişir. Bu not, yukarıdaki kaynaklara dayanan pratik bir rehberdir, hukuki tavsiye değildir. Sevkiyattan önce güncel gereklilikleri ilgili makamla, ithalatçınızla veya lisanslı bir gümrük müşaviriyle teyit edin.
Ülkeye göre liman kodları
Ticaret notları
Sık sorulan sorular
GTİP kodu nedir?
Türk Gümrük Tarife Cetveli'nin 12 haneli Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu'dur; ilk 6 hanesi HS kodudur.
HS ile NCM arasındaki fark nedir?
NCM, HS kodunun 8 haneli Mercosur sürümüdür: ilk 6 hane HS kodudur, 7. ve 8. haneler Mercosur alt bölümleridir.
GTİP'i nerede bulabilirim?
Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanan Türk Gümrük Tarife Cetveli'nde (TGTC), notları ve sınıflandırma kararlarıyla birlikte.
Türkiye'de Bağlayıcı Tarife Bilgisi ne kadar süre geçerlidir?
Düzenlendiği tarihten itibaren 6 yıl; ücretsizdir, ancak laboratuvar analizi gibi masraflar başvuru sahibince ödenir.
NCM'yi hangi ülkeler kullanır?
Mercosur ülkeleri; 1995'ten beri kullanan Brezilya da bunlar arasındadır.
Diğer ücretsiz araçlar
Triplicate ücretsizdir ve sürekli gelişiyor. İşinize yaradı mı? Triplicate'i destekleyin ♥
Reklamsız mı olsun? Pro tüm reklamları kaldırır · aylık $1